Şangay 5’lisi Nedir? Şangay Beşlisi Ne Anlama Gelmektedir?

Şangay 5’lisi Nedir? Şangay Beşlisi Ne Anlama Gelmektedir?

Şangay Beşlisi 1996 yılında Çin halk cumhuriyetinin yıldızı olan bir şehirde yapılan bir ortaklık anlaşmasında ortaklığa katılan beş ülkenin oluşturduğu ortaklığa verdikleri isim olmaktadır. 1996 yılında yapılan anlaşma ile kurulan Şangay beşlisinde bulunan ülkeler ise ilk başta Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan olmaktadır.

Bu beş ülke Çin Şangay da yapılan bir anlaşma ile öncelik ile bölgesel güvenlikleri açısından derin iş birlikleri kurulması ve birbirlerine yardım konusunda ki anlaşmaları ile oluşan bir birlik olmaktadır. Bu birlik yani Şangay Beşlisi kendi aralarında yardımlaşmaları ticaretleri ve ilişkilerini diğer ülkelerden farklı tutmakta birbirleri içerisindeki politikalarda devletler birbirlerine yardımcı olmakta ve politik olarak dünya siyasetinde birlikte hareket etmektedirler.

Ayrıca sadece Amerika Birleşik Devlerinin olduğu tek kutuplu bir dünya düzenini ortadan kaldırarak uluslararası arenada kendi kuvvetlerini göstermek için kurulmuş olan bir devletler birliğidir.



2001 yılında Şangay Beşlisi içerisine Özbekistan da dahil olmuştur. Özbekistan’ın Şangay Beşlisine dahil olması ile Şangay Beşlisi ismi değiştirilerek Şangay İş Birliği Örgütü olarak kabul görmüştür. Bu değişimden sonra Avrupa Birliği gibi bir misyon ile kendi bünyesine katılmak isteyen devletlerin de artması ile farklı maddeler ve koşullar ile ilişkileri derinleştiren ve hedeflerini yükselten aynı zamanda ise dünya üzerinde söz sahibi ve etkin bir rol oynayan bir birlik olma konumuna erişmiş bulunmaktadır. Şangay Beşlisi bünyesinde bulunan ülkelerin yanı sıra farklı statülerde farklı ülkeler ise de iş birliği ve diyaloglar içerisinde bulunmaktadır. Bu ülkeler daha çok doğu ülkeleri olmaktadır. Şangay Beşlisi asıl adı ile Şangay İş Birliği Örgütü’nün asıl üyeleri haricinde gözlemci olarak adlandırılan ülkeler ise Afganistan, Hindistan, İran, Moğolistan ve Pakistan olmak üzere beş ülke olmaktadır. Şangay İş Birliği Örgütünün görüştüğü diğer ülkeler ise Diyalog Partneri ülkeler olarak geçmektedir. Bu ülkeler ise Azerbaycan, Beyaz Rusya, Ermenistan, Kamboçya, Sri Lanka ve Türkiye olmak üzere altı ülkeden oluşmaktadır. Bunların dışında bu birliği desteklen üç ülke ise Asean, BDT ve Türkmenistan olmaktadır.

Şangay Beşlisi ilk toplandıkları zamanlarda yani ilk olarak bir anlaşma yaptıklarında genel itibari ile ekonomik olarak birbirleri arasında anlaşmalar yapan ve dışa bağımlılıklarını azaltarak birbirleri içinde gelişerek yükselmek amacı ile kurulmuş bir ortaklık olmaktaydı. Ancak günümüze kadar olan gelişmeler ve iş birliklerinin etkinliği ile sadece ekonomik değil siyasi, askeri ve politik anlamda da birbirlerini destekleyen bir birlik halini almış bulunmaktadır. Nitekim 2000’li yılların basından itibaren Amerika Birleşik Devletleri’nin bölgedeki askeri varlıklarına sert tepkiler vermiş ve kendilerini de bu arenaya sokmuşlardır. Ayrıca 2015 senesinde Putin Pakistan ve Hindistan için kabul işlemlerini başlattıklarını da duyurmuştur. Bu gelişmeler ile birlikte farklı ülkeler ile de görüşmeler başlatmış bulunmaktadırlar.


Bir önceki yazımız olan 1800 Findeks Kredi Notu ile Ne Kadar Kredi Çıkar? başlıklı makalemizde findeks, findeks kredi notu ve findex hakkında bilgiler verilmektedir.


ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Bu sitenin tüm içeriği, tüm doğan haklar ve yasal sonuçlarla birlikte Kredinotu.co'nun yazarlık hakkına tabidir. Telif hakkı yasasının gereklerini ihlal etmediğiniz sürece ayrı sayfalar ve/veya bölümler yükleyebilir ya da yazdırabilirsiniz. Kredinotu.co'nun önceden yazılı izni olmadan çoğaltma (bütün ya da bölüm olarak), değişiklik ya da genel ya da ticari amaçla sitenin kullanımı kesinlikle yasaktır.